Excelsior

Romantisch Passieconcert 21 maart 2009

Requiem in C Klein Luigi Cherubini
Christus am Ölberge Ludwig van Beethoven

Drie koren, COV Excelsior Leiderdorp, Toonkunstkoor Leiden en het Koninklijk Dordrechts Mannenkoor KNA (Kunst na Arbeid) voerden onder muziekale begeleiding van het Leiderdorps Kamerorkest (dirigent: Stephan Pas) deze twee werken uit.

Op 21 maart 2009 in de Grote Kerk, Dordrecht en op 28 maart 2009 in de Pieterskerk, Leiden.

Solisten in "Christus am Ölberge:

Begeleiding:

Onder leiding van:

Recensies

WAAROM DÉZE PASSIEMUZIEK?

In de lijdenstijd (de tijd voor Pasen) zijn elk jaar veel uitvoeringen van passiemuziek te beluisteren. Vooral de Matthäus Passion en de Johannes Passion van Bach, maar ook passiemuziek van Telemann en Kaiser worden uitgevoerd om het lijden en sterven van Christus te gedenken.

Onze dirigent Hans van der Toorn is ook dirigent bij Toonkunstkoor Leiden e.o. en het mannenkoor KNA uit Dordrecht. In totaal zullen er bijna 180 zangers op het podium staan. Het Leiderdorps Kamerorkest zorgt voor de instrumentale begeleiding.We hebben besloten samen in een bijzonder project een ander geluid te laten horen tijdens de lijdenstijd.

Onder het thema Romantisch Passieconcert brengen wij dit jaar in de passietijd twee bijzondere werken ten gehore. Christus am Ölberge van Ludwig van Beethoven dat zelden wordt uitgevoerd, mede doordat de meeste koren niet over voldoende mannenstemmen beschikken om dit werk op de planken te zetten en het Requiem van Cherubini.

van Beethoven, Christus am Ölberge

Dit werk behoort tot het genre van de passiemuziek. Minder bekend is dat ook Ludwig van Beethoven passiemuziek heeft geschreven. Beethoven zette een tekst van Franz Xaver Huber op zeer dramatische wijze op muziek. In deze tekst beschrijft Huber de scène op de Olijfberg, wanneer Jezus door Judas is verraden. Hij wordt gevangen genomen door soldaten en weggevoerd om gekruisigd te worden. Beethoven had aanvankelijk wat bedenkingen bij de tekst: deze had niet de kwaliteit van Schiller's gedichten, die Beethoven later in zijn 9e Symfonie zou gebruiken. Toch heeft hij op de tekst van Huber een boeiend muziekstuk geschreven voor koor, 3 solisten en orkest. De muziek doet sterk denken aan zijn opera “Fidelio”. In dit stuk komt de samenwerking van de koren het meest tot uitdrukking, want het heeft twee mannenkoren. Het koor van de leerlingen (Jünger) en het koor van de soldaten (Krieger).

Cherubini, Requiem

Het requiem in C van Luigi Cherubini werd op 21 januari 1816 voor het eerst uitgevoerd in de crypte van St Denis. Hij componeerde het ter nagedachtenis aan de executie van Lodewijk XVI en Marie Antoinette. Het requiem is gecomponeerd voor koor en orkest. Voor die tijd heel ongebruikelijk: er is helemaal geen solistenpartij aanwezig. “Het is of de componist zich zoveel mogelijk wilde distantiëren van zijn opera werken.” In de opening heeft Cherubini de violen weggelaten waardoor een sombere, donkere klank van het orkest ontstaat. In de opening van het derde deel: "Dies irae" laat Cherubini in de opening een gongslag klinken die menigeen verrast en doet schrikken. Ook opvallend is de manier waarop hij het stuk afsluit. De muziek sterft langzaam weg in een lange diminuendo.Vanaf de eerste opvoering was het Requiem geweldig populair. Veel tijdgenoten van Cherubini hebben er hun lof over geuit. Beethoven heeft ooit gezegd dat hij de zetting van Cherubini mooier vond dan die van Mozart. Cherubini's Requiem werd dan ook op zijn begrafenis ten gehore gebracht. Verrassend genoeg raakt het werk aan het eind van de 19 e eeuw in de vergetelheid. In het streven van de koren om een ander geluid te laten horen in de Passietijd, past de keuze van het Requiem van Cherubini zeer goed.

Reacties van een projectlid en 2 concertgangers:

Date: Mon, 30 Mar 2009 16:19:21 +0200

Beste ........... en alle andere leden van Excelsior,

Het waren vier zeer bijzondere maanden die ik als projectlid van Excelsior met jullie mocht meemaken, uitmonden in twee fantastische concerten in Dordrecht (brr ..., koud, maar wat een geweldig gezellige dag) en Leiden (een heel ander concert - om Rien Vis te citeren - maar in een geweldige ambiance met heel veel 'thuispubliek'). Ik had het niet willen missen. Enorm bedankt voor jullie gastvrije onthaal in de Dorpskerk en de belangstelling die jullie altijd getoond hebben. Ik begreep dat jullie wel vaker met projectleden werken. Wie weet tot een volgende keer? Het ga jullie goed!

Hartelijke groeten,

T.T.

Sent: Sunday, March 29, 2009 4:55 PM
Subject: concert

Lieve mensen,

Genoten hebben we gisteravond van het romantische concert. Wat had het koor de geest! Prachtig! Het Requiem van Cherubini sprak ons erg aan. Zulke mooie melodielijnen. Jammer dat het zo weinig wordt uitgevoerd! En wat zongen jullie het mooi. En dan Christus am Őlberge, het werk waardoor jullie als 3 koren met elkaar zongen. Dat alleen al was een bijzondere belevenis. Hoewel het mooi is om dit oratorium van van Beethoven eens gehoord te hebben, hangen wij nog teveel aan de Passionen van Bach, die minder aan opera doen denken. Toch hoorden we ook hier mooie delen in en het slotkoor van Engelen stond als een huis: prachtig! En wat kan Ludwig van Gijsegem je raken met zijn ingetogen aanwezigheid en mooie stem. Wat een solist!!!
Al met al: dankjewel Hans van der Toorn, Excelsior, Toonkunst, mannen uit Dordrecht en Leiderdorps Kamerorkest voor de mooie avond !!

J en H